Jednym z bardziej powszechnych schorzeń układu krążenia jest nadciśnienie tętnicze – każdego roku umiera na nie nawet 10 milionów ludzi na całym świecie. Choroba ta charakteryzuje się przede wszystkim podniesionym – stale lub okresowo – ciśnieniem krwi. Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?
Przyczyny nadciśnienia
Nadciśnienie tętnicze może wynikać z innych dolegliwości czy schorzeń, m.in. z cukrzycy, chorób serca i nerek, niedokrwistości, a także z ciąży lub być skutkiem przyjmowania leków. Mówi się wówczas o wtórnym charakterze choroby, jednak występuje on stosunkowo rzadko. O wiele częściej, bo w aż 90-95% przypadków, ma miejsce nadciśnienie tętnicze pierwotne, a więc takie, którego konkretne przyczyny są trudne do ustalenia. Specjaliści mówią tu o podłożu natury genetycznej lub środowiskowej, a wśród największych czynników ryzyka wymieniają nadwagę, stosowanie używek, niewłaściwą dietę czy brak ruchu.
Główne objawy nadciśnienia to zawroty głowy, nudności, krwotoki z nosa, ból głowy, uczucie zmęczenia, problemy ze snem, a często także pogarszający się wzrok. W bardzo wielu przypadkach choroba nie daje początkowo żadnych symptomów, więc jest dość trudna do szybkiego zdiagnozowania.
Diagnozowanie nadciśnienia
Aby stwierdzić nadciśnienie tętnicze, w gabinecie lekarskim przeprowadzane są pomiary (minimum 2) – jeśli ich średnia wynosi 140/90 mmHg lub więcej, można mówić o chorobie. Do badania należy przystąpić będąc wypoczętym i zrelaksowanym, ponieważ zmęczenie i stres, który u wielu osób pojawia się podczas wizyty u lekarza, może powodować chwilowe podniesienie ciśnienia. Warto więc, by pacjent wykonywał pomiary również samokontrolnie w domu, gdzie znika lęk związany z gabinetem, a zapisane wyniki pokazał lekarzowi (więcej o tym tutaj: http://zawalserca.net/tetnicze-nadcisnienie-plucne/). Pomoże to w diagnozie i ustaleniu sposobu leczenia. Dobrze, jeśli po wykryciu nadciśnienia przeprowadzone zostaną również inne badania, np. morfologia, analiza moczu, EKG, stężenie glukozy czy USG nerek, a w szczególnych przypadkach także rezonans magnetyczny.
Leczenie nadciśnienia
Na czym polega leczenie nadciśnienia tętniczego? Pierwszą sprawą jest zmiana trybu życia. Eliminacja papierosów, ograniczenie alkoholu i kawy, uregulowanie snu, zwalczanie nadwagi lub otyłości, częsty ruch (ale rozsądny, bez nadmiernego przeciążania się), zminimalizowanie sytuacji stresowych oraz odpowiednia dieta, oparta przede wszystkim na owocach, warzywach i rybach, a ograniczająca tłuszcz, węglowodany i sól – to najważniejsze metody.
Kolejną kwestią są leki na nadciśnienie. Stosuje się tu najczęściej inhibitory, alfa- i beta-blokery, blokery kanału wapniowego i środki moczopędne (tzw. diuretyki) – mogą być połączone ze sobą lub zażywane pojedynczo. Na sposób ich doboru wpływ może mieć m.in. wiek chorego, np. inhibitory i blokery przepisuje się w przypadku młodszych pacjentów, natomiast u starszych zaczyna się zwykle od diuretyków, których zadaniem jest usuwanie z organizmu wody i sodu.
Leki na nadciśnienie przyjmować można tylko z zgodnie zalecenia lekarza. Niestety, według statystyk wciąż bardzo duża liczba pacjentów bagatelizuje tę kwestię, nie zważając na to, że nadciśnienie leczone nieprawidłowo lub wcale, może wywołać tragiczne w skutkach powikłania, jak miażdżyca, udar czy zawał serca.
Nadciśnienie tętnicze pierwotne, a więc najczęstsza forma występowania, ma charakter przewlekły, co oznacza, że pacjent choruje do końca życia bez możliwości pełnego wyleczenia. Jedynie w przypadku nadciśnienia wtórnego istnieje możliwość pozbycia się go poprzez wyeliminowanie chorób czy dolegliwości, będących jego przyczyną.